Wstęp:
Nefrektomia jest podstawowym zabiegiem w chirurgii urologicznej wieku dziecięcego w leczeniu łagodnych chorób nerek. Chirurgia małoinwazyjna (minimally invasive surgery – MIS), obejmująca laparoskopię przezotrzewnową i zaotrzewnową, laparoendoskopową chirurgię z jednego dojścia (laparoendoscopic single-site surgery – LESS) oraz platformy robotyczne, coraz częściej konkuruje z chirurgią otwartą. U dzieci, zwłaszcza u niemowląt, wiąże się jednak z ograniczeniami technicznymi i fizjologicznymi, wynikającymi z ograniczonej przestrzeni operacyjnej oraz skutków odmy otrzewnowej. Celem pracy jest ocena aktualnych danych dotyczących optymalnego podejścia do nefrektomii u dzieci poprzez porównanie chirurgii otwartej z technikami MIS.

Metody:
Przegląd narracyjny przeprowadzono zgodnie z wytycznymi SANRA. Przeszukano bazy PubMed (MEDLINE) oraz Embase pod kątem publikacji w języku angielskim z okresu od 1 stycznia 2015 r. do 15 grudnia 2025 r. Uwzględniono badania porównawcze, przeglądy systematyczne i metaanalizy dotyczące nefrektomii oraz zabiegów oszczędzających miąższ nerki u dzieci; wykluczono opisy przypadków, badania na zwierzętach oraz przypadki, w których wskazaniem była choroba nowotworowa. Analizowane punkty końcowe obejmowały czas trwania operacji, długość hospitalizacji, powikłania okołooperacyjne oraz wybrane wskaźniki wykorzystania zasobów (np. przetoczenia krwi lub koszty).

Wyniki:
Mimo zróżnicowania wskazań i metod leczenia, MIS konsekwentnie wiązała się z krótszym okresem hospitalizacji i podobnym ogólnym odsetkiem powikłań w porównaniu z chirurgią otwartą. Wyniki dotyczące czasu operacji były niejednoznaczne i zależały od rodzaju zabiegu, drogi dostępu, krzywej uczenia się oraz platformy; podejścia robotyczne i LESS częściej wiązały się z dłuższym czasem operacji i wyższymi kosztami. Korzyści z MIS wydawały się mniej spójne u bardzo małych dzieci oraz w chirurgii układów podwójnych, gdzie kluczowe znaczenie mają powikłania związane z kikutem moczowodu i czynność pozostałej części nerki.

Wnioski:
MIS jest wykonalna i na ogół bezpieczna u wybranych pacjentów pediatrycznych, zazwyczaj skraca też okres hospitalizacji. Podejście powinno być zindywidualizowane, z uwzględnieniem korzyści z rekonwalescencji w porównaniu z efektywnością operacyjną, złożonością techniczną oraz konsekwencjami w zakresie zasobów.