Ocena porównawcza jakości snu kobiet ciężarnych i niebędących w ciąży
Janusz Kasperczyk 1  
,   Jadwiga Jośko-Ochojska 1  
,   Piotr Bodzek 2  
,   Iwona Janosz 2  
 
Więcej
Ukryj
1
Department of Environmental Medicine and Epidemiology, Faculty of Medical Sciences in Zabrze, Medical University of Silesia in Katowice, Poland
2
Department of Gynaecology, Obstetrics and Oncological Gynaecology, Faculty of Medical Sciences in Zabrze, Medical University of Silesia in Katowice
AUTOR DO KORESPONDENCJI
Janusz Kasperczyk   

Department of Environmental Medicine and Epidemiology, Faculty of Medical Sciences in Zabrze, Medical University of Silesia in Katowice, Poland, ul. Jordana 19, 41-808 Zabrze
 
Ann. Acad. Med. Siles. 2019;73:212–225
 
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Wstęp:
Zaburzenia jakości snu występują bardzo często wśród kobiet ciężarnych. Z badań wynika, że mają one liczne negatywne konsekwencje. Celem pracy była ocena jakości snu kobiet ciężarnych oraz porównanie do snu kobiet niebędących w ciąży.

Materiał i metody:
W anonimowym badaniu wzięło udział 65 kobiet ciężarnych oraz 67 kobiet z grupy kontrolnej. Kryteriami włączenia były: 18–35 lat, brak rozpoznanych i leczonych chorób psychicznych, przewlekłych, brak pracy w systemie zmianowym/nocnym, a dla grupy badanej dodatkowo ciąża o przebiegu prawidłowym. Zastosowano następujące narzędzia: autorski kwestionariusz (dane demograficzne, przebieg ciąży), skale SJS – Skala Jakości Snu oraz ESS – Skala Senności Epworth, aktygrafia.

Wyniki:
Całkowity czas trwania snu u kobiet ciężarnych był o ponad godzinę dłuższy niż w grupie kontrolnej, ale jego jakość była istotnie gorsza. W ciąży stwierdzono nasiloną senność dzienną. Ponad 58% ciężarnych zauważyło pogorszenie jakości snu w porównaniu z okresem sprzed ciąży. Na niską jakość snu wpływały: pozycja podczas snu, nocne kurcze łydek, konieczność wyjścia w nocy do toalety, stres, wybudzenia nocne.

Wnioski:
Większość kobiet ciężarnych doświadcza pogorszenia jakości snu podczas ciąży. U ponad 43% kobiet zaobserwowano obniżoną jakość snu, a u prawie 1/3 istotne nasilenie senności dziennej. Biorąc pod uwagę negatywne skutki zarówno dla kobiety, jak i dziecka, należy zwrócić uwagę na problematykę zaburzeń jakości snu poprzez edukację, badania diagnostyczne oraz promocję higieny snu. Takie holistyczne podejście może przyczynić się do polepszenia jakości snu u kobiet ciężarnych.

 
REFERENCJE (39)
1.
Nowicki Z., Grabowski K., Cubała W.J., Nowicka-Sauer K., Zdrojewski T., Rutkowski M., Bandosz P. Prevalence of self-reported insomnia in general population of Poland. Psychiatr. Pol. 2016; 50(1): 165–173, doi: 10.12740/PP/58771.
 
2.
Roizen M. F. The Economic Burden of Insomnia: Direct and Indirect Costs for Individuals with Insomnia Syndrome, Insomnia Symptoms, and Good Sleepers. Yearb. Anesthesiol. Pain Manag. 2010; 2010: 30–31.
 
3.
Li G., Kong L., Zhou H., Kang X., Fang Y., and Li P. Relationship between prenatal maternal stress and sleep quality in Chinese pregnant women: the mediation effect of resilience. Sleep Med. 2016; 25: 8–12, doi: 10.1016/j.sleep.2016.02.015.
 
4.
Hutchison B.L., Stone P.R., McCowan L.M.E., Stewart A.W., Thompson J.M.D., Mitchell E.A., A postal survey of maternal sleep in late pregnancy. BMC Pregnancy Childbirth 2012; 12: 144, doi: 10.1186/1471-2393-12-144.
 
5.
Hashmi A.M., Bhatia S.K., Bhatia S.K., Khawaja I.S. Insomnia during pregnancy: Diagnosis and Rational Interventions. Pakistan J. Med. Sci. 2016; 32(4): 1030–1037, doi: 10.12669/pjms.324.10421.
 
6.
Watson N.F., Badr M.S., Belenky G., Bliwise D.L., Buxton O.M., Buysse D., Dinges D.F., Gangwisch J., Grandner M.A., Kushida C., Malhotra R.K., Martin J.L., Patel S.R., Quan S.F., Tasali E. Joint Consensus Statement of the American Academy of Sleep Medicine and Sleep Research Society on the Recommended Amount of Sleep for a Healthy Adult: Methodology and Discussion. J. Clin. Sleep Med. 2015; 11(8): 931–952, doi: 10.5664/jcsm.4950.
 
7.
Volkovich E., Tikotzky L., Manber R. Objective and subjective sleep during pregnancy: links with depressive and anxiety symptoms. Arch. Womens Ment. Health 2016; 19(1): 173–181, doi: 10.1007/s00737-015-0554-8.
 
8.
Johns M.W. Reliability and factor analysis of the Epworth Sleepiness Scale. Sleep 1992; 15(4): 376–381.
 
9.
Kasperczyk J., Jośko J. The estimation of sleep quality by means of SEN questionnaire. in Środowiskowe źródła zagrożeń zdrowotnych. Red. A. Kaczor, A. Borzęcki, M. Iskra. Wydawnictwo Polihymnia. Lublin 2007, 225–227.
 
10.
Marino M., Li Y., Rueschman M.N., Winkelman J.W., Ellenbogen J.M., Solet J.M., Dulin H., Berkman L.F., Buxton O.M. Measuring Sleep: Accuracy, Sensitivity, and Specificity of Wrist Actigraphy Compared to Polysomnography. Sleep 2013; 36(11): 1747–1755, doi: 10.5665/sleep.3142.
 
11.
Johns M.W. Sensitivity and specificity of the multiple sleep latency test (MSLT), the maintenance of wakefulness test and the Epworth sleepiness scale: Failure of the MSLT as a gold standard. J. Sleep Res. 2000; 9(1): 5–11.
 
12.
Prusiński A. Bezsenność i inne zaburzenia snu. Wydawnictwo Lekarskie PZWL. Warszawa 2007.
 
13.
Szelenberger W. Bezsenność. Via Medica. Warszawa 2007.
 
14.
Kripke D.F., Garfinkel L., Wingard D.L., Klauber M.R., Marler M.R. Mortality associated with sleep duration and insomnia. Arch. Gen. Psychiatry 2002; 59(2): 131–136.
 
15.
Hedman C., Pohjasvaara T., Tolonen U., Suhonen-Malm A.S., Myllylä V.V. Effects of pregnancy on mothers’ sleep. Sleep Med. 2002; 3(1): 37–42.
 
16.
Mindell J.A., Jacobson B.J. Sleep disturbances during pregnancy. J. Obs. Gynecol Neonatal Nurs. 2000; 29(6): 590–597.
 
17.
Kumar K.V.S.H. Sleep disorders in Pregnancy: Glycaemic implications. J. Pak. Med. Assoc. 2016; 66(9 Suppl 1): S60–S64.
 
18.
Ayyar L., Shaib F., Guntupalli K. Sleep-Disordered Breathing in Pregnancy. Sleep Med. Clin. 2018; 13(3): 349–357, doi: 10.1016/j.jsmc.2018.04.005.
 
19.
Tauman R., Zuk L., Uliel-Sibony S., Ascher-Landsberg J., Katsav S., Farber M., Sivan Y., Bassan H. The effect of maternal sleep-disordered breathing on the infant’s neurodevelopment. Am. J. Obstet. Gynecol. 2015; 212(5): 656.e1–7, doi: 10.1016/j.ajog.2015.01.001.
 
20.
Bassan H., Uliel-Sibony S., Katsav S., Farber M., Tauman R. Maternal sleep disordered breathing and neonatal outcome. Isr. Med. Assoc. J. 2016; 18(1): 45–48.
 
21.
Liu L., Su G., Wang S., Zhu B. The prevalence of obstructive sleep apnea and its association with pregnancy-related health outcomes: a systematic review and meta-analysis. Sleep Breath 2018; 32(2): 399–412, doi: 10.1007/s11325-018-1714-7.
 
22.
Micheli K., Komninos I., Bagkeris E., Roumeliotaki T., Koutis A., Kogevinas M., Chatzi L. Sleep Patterns in Late Pregnancy and Risk of Preterm Birth and Fetal Growth Restriction. Epidemiology 2011; 22(5): 738–744, doi: 10.1097/EDE.0b013e31822546fd.
 
23.
Sharma S.K., Nehra A., Sinha S., Soneja M., Sunesh K., Sreenivas V., Vedita D. Sleep disorders in pregnancy and their association with pregnancy outcomes: a prospective observational study. Sleep Breath. 2016; 20(1): 87–93, doi: 10.1007/s11325-015-1188-9.
 
24.
Juulia Paavonen E., Saarenpää-Heikkilä O., Pölkki P., Kylliäinen A., Porkka-Heiskanen T., Paunio T. Maternal and paternal sleep during pregnancy in the Child-sleep birth cohort. Sleep Med. 2017; 29: 47–56, doi: 10.1016/j.sleep.2016.09.011.
 
25.
Kasperczyk J. Zaburzenia jakości snu w populacji zdrowych, pracujących osób jako istotny problem zdrowia publicznego. Rozprawa habilitacyjna nr 17/2013. Śląski Uniwersytet Medyczny, Katowice 2013.
 
26.
Sanford S.D., Lichstein K.L., Durrence H.H., Riedel B.W., Taylor D.J., Bush A.J. The influence of age, gender, ethnicity, and insomnia on Epworth sleepiness scores: A normative US population. Sleep Med. 2006; 7(4): 319–326.
 
27.
Choi S.J., Kang M., Sung M.J., Joo E.Y. Discordant sleep parameters among actigraphy, polysomnography, and perceived sleep in patients with sleep-disordered breathing in comparison with patients with chronic insomnia disorder. Sleep Breath. 2017; 21(4): 837–843, doi: 10.1007/s11325-017-1514-5.
 
28.
Pracki T., Pracka D., Ziółkowska-Kochan M., Tafil-Klawe M., Szota A., Dąbrowska M., Znaczenie pomiaru aktywności ruchowej w badaniach nad snem. Sen 2008; 8(1): 10–14.
 
29.
System monitorowania aktywności ruchowej Actiwatch Activity. Instrukcja obsługi. CamnTech, 2008, https://www.camntech.com/image... [dostęp: 15.12.2019].
 
30.
Stanisz A. Przystępny kurs statystyki z zastosowaniem Statistica PL na przykładach z medycyny. Statsoft. Kraków 2007.
 
31.
Statistica w badaniach naukowych i nauczaniu statystyki. Statsoft. Kraków 2010.
 
32.
Xu X., Liu D., Zhang Z., Sharma M., Zhao Y., Sleep Duration and Quality in Pregnant Women: A Cross-Sectional Survey in China, Int. J. Environ. Res. Public Health 2017; 14(7): piiE817, doi: 10.3390/ijerph14070817.
 
33.
Reichner C.A. Insomnia and sleep deficiency in pregnancy. Obstet. Med. 2015; 8(4): 168–171, doi: 10.1177/1753495X15600572.
 
34.
Oyiengo D., Louis M., Hott B., Bourjeily G. Sleep disorders in pregnancy. Clin. Chest. Med. 2014; 35(3): 571–587, doi: 10.1016/j.ccm.2014.06.012.
 
35.
Polo-Kantola P., Aukia L., Karlsson H., Karlsson L., Paavonen E.J. Sleep quality during pregnancy: associations with depressive and anxiety symptoms. Acta Obstet. Gynecol. Scand. 2017; 96(2): 198–206, doi: 10.1111/aogs.13056.
 
36.
Tsai S.Y., Lin J.W., Wu W.W., Lee C.N., Lee P.L. Sleep Disturbances and Symptoms of Depression and Daytime Sleepiness in Pregnant Women. Birth 2016; 43(2): 176–183, doi: 10.1111/birt.12215.
 
37.
McDevitt E.A., Alaynick W.A., Mednick S.C. The effect of nap frequency on daytime sleep architecture. Physiol. Behav. 2012; 107(1): 40–44, doi: 10.1016/j.physbeh.2012.05.021.
 
38.
Zeitlhofer J., Seidel S., Klösch G., Moser D., Anderer P., Saletu B., Bolitschek J., Popovic R., Lehofer M., Mallin W., Fugger B., Holzinger B., Kerbl R., Saletu A., Machatschke I.H., Pavelka R., Högl B. Sleep habits and sleep complaints in Austria: current self-reported data on sleep behaviour, sleep disturbances and their treatment. Acta Neurol. Scand. 2010; 122(6): 398–403, doi: 10.1111/j.1600-0404.2010.01325.x.
 
39.
Tsai S.Y., Lee C.N., Wu W.W., Landis C.A. Sleep Hygiene and Sleep Quality of Third-Trimester Pregnant Women. Res. Nurs. Health 2016; 39(1): 57–65, doi: 10.1002/nur.21705.
 
 
CYTOWANIA (1):
1.
The Significance and Limitations of Monitoring Sleep during Pregnancy
Mahnoosh Kholghi, David Silvera-Tawil, M Hussain, Qing Zhang, Marlien Varnfield, Liesel Higgins, Mohanraj Karunanithi
2021 43rd Annual International Conference of the IEEE Engineering in Medicine & Biology Society (EMBC)
 
eISSN:1734-025X