Profilaktyka próchnicy a stan uzębienia dzieci 12-letnich w powiecie żywieckim w województwie śląskim – doświadczenia polskie
 
Więcej
Ukryj
1
Department of Basic Biomedical Science, School of Pharmacy with the Division of Laboratory Medicine in Sosnowiec, Medical University of Silesia, Katowice, Poland
AUTOR DO KORESPONDENCJI
Magdalena Hartman-Petrycka   

Katedra i Zakład Podstawowych Nauk Biomedycznych, Wydział Farmaceutyczny z Oddziałem Medycyny Laboratoryjnej w Sosnowcu, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach, ul. Kasztanowa 3, 41-205 Sosnowiec
 
Ann. Acad. Med. Siles. 2019;73:163–173
 
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Wstęp:
Aby obniżyć częstość występowania próchnicy zębów w Żywcu, władze samorządowe wdrożyły program dedykowany dzieciom w wieku 4–15 lat. Program obejmował działania edukacyjne i profilaktyczne (badanie jamy ustnej oraz lakowanie I i II stałych zębów trzonowych). Celem pracy było zmierzenie skuteczności programu zdrowotnego.

Materiał i metody:
W badaniu wzięli udział 12-letni uczniowie: z miasta Żywiec objęci programem profilaktycznym (grupa P; n = 441); z miasta Żywiec nieobjęci takim programem (grupa CT; n = 131) oraz ze wsi w powiecie żywieckim, również nieuczestniczący w programie (grupa CR; n = 135). Skuteczność programu była oceniana na podstawie wiedzy dzieci na temat zdrowia jamy ustnej oraz oceny stanu uzębienia, w szczególności pierwszych i drugich zębów trzonowych stałych.

Wyniki:
Dzieci z grupy P miały większą wiedzę (p < 0,001), obserwowano u nich niższą częstotliwość próchnicy zębów stałych (p < 0,001), niższe średnie wartości DMFT (1,3; p < 0,001) i DMFS (1,4; p < 0,001), niższe wartości SiC (3,2; p < 0,001) oraz wyższe wskaźniki lakowania I (p < 0,001) i II (p < 0,001) zębów trzonowych niż w obu grupach kontrolnych. Dla porównania w grupie CT: DMFT = 4,5; DMFS = 5,2; SiC = 7,2, w grupie CR: DMFT = 3,5; DMFS = 4,3; SiC = 7,0. Wskaźnik leczenia zębów w grupie CR (0,44) był znacznie niższy niż w grupach P (0,80) i CT (0,76).

Wnioski:
Realizacja programu profilaktycznego o takim charakterze mogłaby przynieść korzyści nie tylko w Polsce, lecz także w krajach, w których stan zdrowia jamy ustnej jest bardzo niekorzystny.

 
REFERENCJE (24)
1.
Szatko F. Polski model opieki dentystycznej. Pozytywy i negatywy. Gazeta Lek. 2008; 10: 11–12.
 
2.
Edelstein B.L. The Dental Caries Pandemic and Disparities Problem. BMC Oral Health 2006; 6 Suppl. 1: S2.
 
3.
Scottish Dental Clinical Effectiveness Programme Prevention and Management of Dental Caries in Children. Dental Clinical Guidance. Part V. Referral for Care. Recall. Providing Additional Support. Research, Audit and Service Development. J. Stoma. 2012; 65(5): 755–775.
 
4.
Minister of Health: Dz. U. 2013 Item. 1462. Polish Journal of Laws. Item 1462. Regulation of the Minister of Health of 6 November 2013. Warsaw 2013.
 
5.
Minister of Health: DZ. U. 2015. Item 1262. Polish Journal of Laws Item 1262. Regulation of the Minister of Health of 19 August 2015. Warsaw 2015.
 
6.
Bratthall D. Introducing the Significant Caries Index together with a proposal for a new global oral health goal for 12-year-olds. Int. Dent. J. 2000; 50(6): 378–384.
 
7.
Knychalska-Karwan Z. Collection of dental indicators and some tests and classification. Wyd. Czelej. Lublin 2006.
 
8.
Ministry of Health: National Health Monitoring of the Oral Health and its Condition: Oral health of children 12 years of age and adolescents aged 18 years in 2014 in Poland. Warsaw 2015.
 
9.
Perkowska M., Hilt A., Rybarczyk-Townsend E., Wochna-Sobańska M. Trend prevalence of morbidity in first permanent molars in 12-year-old children in the Łódź Voivodeship in the years 1978–2008. Nowa Stom. 2010; 2: 47–53.
 
10.
Chłapowska J. A report, financed by the city of Poznań, on the implementation of the Caries Prevention Programme for children who in the school year 2009/2010 attended the first and sixth grades of primary schools. Poznań 2010.
 
11.
Siudmak B. Retrospective analysis of the effectiveness of fissure sealing in first and second permanent molars of children and teenagers seen within an individual prevention program at the author’s dental office in Dortmund between 1998 and 2007. Ann. Acad. Med. Stetin. 2010; 56(2): 58–69.
 
12.
Składnik-Jankowska J., Kaczmarek U. A significant caries index for 12-year-old children from different environments in Lower Silesia. J. Stoma. 2010; 63: 166–173.
 
13.
Rojek R., Stachowiak-Ruda J., Mikołajczyk J., Wieczkowska I., Jarząbek A., Gońda-Domin M., Węsierska K. Dental health practices versus oral health condition in 12-year-old children from West Pomerania Province. J. Stoma. 2017; 70(3): 272–280, doi: 10.5604/01.3001.0010.5020.
 
14.
Wędrychowicz-Welman A., Stopa J. An assessment of the impact of a three-year preventive and treatment programme on oral health in school children. J. Stoma. 2009; 62: 637–648.
 
15.
Nuca C., Amariei C., Borutta A., Petcu L. Prevalence and severity of dental caries in 6- and 12-year-old children in Constanta District (Urban Area), Romania. OHDMBSC 2009; 8(3): 19–24.
 
16.
National Health Program 2007–2015: Attachment to Resolution No. 90/2007 of the Council of Ministers of 15 May 2007. Warsaw 2007.
 
17.
Bratthall D. Estimation of global DMFT for 12-year-olds in 2004. Int. Dent. J. 2005; 55(6): 370–372.
 
18.
Ministry of Health: National Health Monitoring of the Oral Health and its Condi18. tion: Oral health and preventive and therapeutic needs of children aged 12 in Poland. Warsaw 2013.
 
19.
Oral Health Database [online] https://www.mah.se/CAPP/Method... [Accessed September 9, 2019].
 
20.
Gooch B.F., Griffin S.O., Gray S.K., Kohn W.G., Rozier R.G., Siegal M., Fontana M., Brunson D., Carter N., Curtis D.K., Donly K.J. et al. Preventing dental caries through school-based sealant programs: updated recommendations and reviews of evidence. JADA 2009; 140(11): 1356–1365.
 
21.
Irish Oral Health Services Guideline Initiative. Pit and fissure sealants: evidence-based guidance on the use of sealants for the prevention and management of pit and fissure caries. Cork (Ireland): Oral Health Services Research Centre 2010; 49 p.
 
22.
Hilt A. A five-year evaluation of the effectiveness of the programme of preventive sealing of the permanent first molar teeth in Łódź. Prz. Stomatol. Wieku Rozw. 2001; 3/4: 103–108.
 
23.
Vrbic V. Reasons for the caries decline in Slovenia. Community Dent. Oral Epidemiol. 2000; 28(2): 126–132.
 
24.
Schulte A., Rossbach R., Tramini P. Association of caries experience in 12-year-old children in Heidelberg, Germany, and Montpellier, France, with different caries preventive measures. Community Dent. Oral Epidemiol. 2001; 29(5): 354–361.
 
eISSN:1734-025X