PL EN
Style radzenia sobie ze stresem a zachowania żywieniowe
,
 
 
 
Więcej
Ukryj
1
Wydział Nauk o Zdrowiu i Kulturze Fizycznej, Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Nysie
 
 
Autor do korespondencji
Ewa Malczyk   

Wydział Nauk o Zdrowiu i Kulturze Fizycznej, Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Nysie
 
 
 
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Wstęp:
Stres, jako reakcja organizmu na bodźce zewnętrzne, postrzegane jako wymagające lub zagrażające, stanowi nieodłączny element życia człowieka. Jednym z obszarów, na który silnie wpływa stres, są zachowania żywieniowe. Stres nie tylko wpływa na preferencje pokarmowe, lecz także może prowadzić do zaburzeń w sposobie odżywiania, takich jak nadmierne objadanie się, jedzenie pod wpływem emocji czy zaniedbywanie posiłków. Celem pracy była analiza zależności między stylami radzenia sobie ze stresem a niezdrowymi zachowaniami żywieniowymi u młodych dorosłych.

Materiał i metody:
Narzędzie badawcze stanowiła ankieta składającą się z dwóch części: kwestionariusza CISS oraz autorskiego kwestionariusza żywieniowego. W badaniu wzięło udział 100 osób w wieku od 18 do 35 lat. Wyniki z kwestionariuszy zostały opracowane w programie Microsoft Office Excel 2019. Za pomocą programu Statistica 13 (StatSoft) wykonano analizę statystyczną (test chi-kwadrat, ANOVA), a istotność statystyczną przyjęto na poziomie α = 0,05.

Wyniki:
Osoby o stylu emocjonalnym charakteryzowały się najwyższym nasileniem niezdrowych zachowań żywieniowych, w tym kompulsywnego jedzenia. Styl unikowy wiązał się głównie z pomijaniem posiłków i nieświadomym jedzeniem. Styl zadaniowy był najmniej powiązany z nieprawidłowymi nawykami. Dodatkowo wykazano, że kobiety częściej niż mężczyźni prezentowały styl emocjonalny oraz miały większe trudności z kontrolą jedzenia. Osoby młodsze były bardziej podatne na niezdrowe nawyki niż starsi uczestnicy badania.

Wnioski:
Badanie wykazuje znaczenie psychologicznych mechanizmów radzenia sobie ze stresem w kształtowaniu relacji z jedzeniem. Uzyskane rezultaty mogą znaleźć zastosowanie w działaniach profilaktycznych i edukacyjnych, ukierunkowanych na wspieranie zdrowych strategii radzenia sobie w sytuacjach stresowych, szczególnie u młodych dorosłych i kobiet.
REFERENCJE (24)
1.
Selye H. The Stress of Life. New York: McGraw-Hill, 1976.
 
2.
Becker D. One Nation Under Stress: The Trouble with Stress as an Idea. Oxford University Press: New York, NY, USA, 2013.
 
3.
Lazarus R, Folkman S. Stress, Appraisal, and Coping. Springer: New York, 1984.
 
4.
Algorani EB, Gupta V. Coping Mechanisms. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2023. [Updated 2025 Dec 31].
 
5.
Rekhi S. Coping Mechanisms: Definition, Examples, and Types. Available from: https://www.berkeleywellbeing.... [accessed on 30 April 2026].
 
6.
Gautam S, Jain A, Chaudhary J, Gautam M, Gaur M, Grover S. Concept of mental health and mental well-being, it’s determinants and coping strategies. Indian J Psychiatry 2024;66(Suppl 2):S231–S244. doi: 10.4103/indianjpsychiatry.indianjpsychiatry_707_23.
 
7.
Andersen LP. Arbejdsrelateret stress – fra symptomer til et komplekst samspil. Tidsskr Arb. 2007;9(2):11–27.
 
8.
Epel ES, Crosswell AD, Mayer SE, Prather AA, Slavich GM, Puterman E, et al. More than a feeling: A unified view of stress measurement for population science. Front Neuroendocrinol. 2018;49:146–169. doi: 10.1016/j.yfrne.2018.03.001.
 
9.
Torres SJ, Nowson CA. Relationship between stress, eating behavior, and obesity. Nutrition. 2007;23(11–12):887–894. doi: 10.1016/j.nut.2007.08.008.
 
10.
Hyldelund NB, Frederiksen C, Byrne DV, Andersen BV. Is Stress Taking the Pleasure Out of Food? – A Characterization of the Food Pleasure Profiles, Appetite, and Eating Behaviors of People with Chronic Stress. Foods. 2022;11(13):1980. doi: 10.3390/foods11131980.
 
11.
Adam TC, Epel ES. Stress, eating and the reward system. Physiol Behav. 2007;91(4):449–458. doi: 10.1016/j.physbeh.2007.04.011.
 
12.
Derda J, Pawłowska M. Jedzenie emocjonalne i inne podjadania: jak poprawić swoje relacje z jedzeniem. Wyd. Sensus, 2021.
 
13.
Bruch H. The Golden Cage: The Enigma of Anorexia Nervosa. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1973.
 
14.
Brytek-Matera A. Emocje i ich regulacja a jedzenie: wzajemne współzależności. In: A. Brytek-Matera [ed.]. Psychodietetyka. Wyd. PZWL. Warszawa 2020, p. 181–195.
 
15.
Czepczor K, Brytek-Matera A. Jedzenie pod wpływem emocji. Wyd. Difin. Warszawa 2017.
 
16.
Derda J, Pawłowska M. O jedzeniu: rozmowy rozumu z emocjami. Wyd. Sensus, 2021.
 
17.
Brytek A. Jedzenie emocjonalne, czyli jak emocje wpływają na zachowania żywieniowe. Teczka Pracy Dietetyka, 8 listopada 2021 [online] https://www.teczkadietetyka.pl... [accessed on 30 April 2026].
 
18.
Obara-Gołębiowska M. Nadwaga, otyłość i psychologia. Zastosowanie oddziaływań poznawczo-behawioralnych w pracy z pacjentami z nadmierną masą ciała i zaburzeniami współistniejącymi. Wyd. Difin. Warszawa 2020.
 
19.
Strelau J, Jaworowska A, Wrześniewski K, Szczepaniak P. Kwestionariusz Radzenia Sobie w Sytuacjach Stresowych CISS: podręcznik do polskiej normalizacji. Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego. Warszawa 2005.
 
20.
Endler NS, Parker JDA. Assessment of multidimensional coping: Task, emotion, and avoidance strategies. Psychol Assess. 1994;6(1):50–60. doi: 10.1037/1040-3590.6.1.50.
 
21.
Potocka A, Mościcka A. Occupational stress, coping styles and eating habits among Polish employees. Med Pr. 2011;62(4):377–388.
 
22.
Trojanowska A, Trojanowska P, Piasecka K, Sobolewska-Samorek A, Zarzycka D. Health behavior of pediatric nurses. FetR 2020;43(3):177–194. doi: 10.34766/fetr.v43i3.314.
 
23.
Wiatrowska AK. Samoocena i style radzenia sobie ze stresem a nasilenie depresji u kobiet z zaburzeniami odżywiania. Niepełnosprawność 2021;44:28–41. Accessed on: https://czasopisma.bg.ug.edu.p....
 
24.
Drozdowska M, Piątkowska E, Morawiec W, Piasna-Słupecka E, Domagała D, Koronowicz A. Wpływ stresu na nawyki żywieniowe studentów. Episteme. Czasopismo Naukowo-Kulturalne 2017;34:21–33.
 
eISSN:1734-025X
Journals System - logo
Scroll to top