Strategie prozdrowotne i lęk przed long COVID wśród personelu medycznego: badanie przekrojowe w okresie pandemii
Więcej
Ukryj
1
Department of Medical Biophysics, Faculty of Medical Sciences in Katowice, Medical University of Silesia, Katowice, Poland
Autor do korespondencji
Barbara Pietrzyk
Katedra i Zakład Biofizyki Lekarskiej, Wydział Nauk Medycznych ŚUM, ul. Medyków 18, 40-752 Katowice
Ann. Acad. Med. Siles. 2026;80:1-6
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Wstęp:
Pandemia COVID-19 (coronavirus disease 2019) spowodowała globalne zmiany w stylu życia. Środki izolacji społecznej i powikłania związane z SARS-CoV-2 dotknęły szczególnie pracowników służby zdrowia, którzy muszą stawiać czoła zwiększonym wymaganiom zawodowym i rosnącym obawom o ryzyko infekcji i jej długoterminowe skutki. Celem pracy była analiza związku między zawodem medycznym a zachowaniami zdrowotnymi i obawami dotyczącymi długoterminowych powikłań po COVID-19.
Materiał i metody:
Przeprowadzono badanie retrospektywne w grupie 133 pracowników ochrony zdrowia oraz studentów kierunków medycznych w okresie od października 2023 r. do lutego 2024 r. Zastosowano autorski kwestionariusz, który obejmował dane demograficzne i antropometryczne, a także informacje dotyczące zachowań prozdrowotnych związanych z pandemią COVID-19. W analizie wykorzystano statystykę opisową, przyjmując poziom istotności p < 0,05. Porównania między zmiennymi przeprowadzono z użyciem testu dokładnego Fishera.
Wyniki:
Podczas pandemii COVID-19 40,6% pracowników ochrony zdrowia podejmowało aktywność fizyczną, 33,8% modyfikowało dietę, a 18,8% wdrażało inne zachowania profilaktyczne; nie stwierdzono istotnych różnic zależnych od wykonywanego zawodu (p > 0,05). Niemal połowa badanych (48,9%) wyrażała obawy dotyczące długoterminowych powikłań, najczęściej w grupie „innych pracowników ochrony zdrowia” (77,3%), co wskazywało na istotne zróżnicowanie między grupami (p = 0,01). Lekarze i studenci kierunków medycznych nieproporcjonalnie częściej zgłaszali ≥ 4 konkretne obawy (p < 0,05). Badanie ujawnia różnice w postrzeganiu ryzyka związane z wykonywanym zawodem, lecz nie w zakresie zachowań profilaktycznych.
Wnioski:
Badanie nie wykazało różnic w zachowaniach profilaktycznych związanych z COVID-19 zależnych od wykonywanego zawodu (p > 0,05), jednak zauważono istotne różnice w poziomie obaw o powikłania długoterminowe (p < 0,05). Pomimo stosowania podobnych środków ochrony percepcja ryzyka zakażenia różniła się w zależności od wykonywanego zawodu.
REFERENCJE (20)
1.
Kraut RE, Li H, Zhu H. Mental health during the COVID-19 pandemic: Impacts of disease, social isolation, and financial stressors. PLoS One. 2022;17(11):e0277562. doi: 10.1371/journal.pone.0277562.
2.
Hadar-Shoval D, Alon-Tirosh M, Asraf K, Tannous-Haddad L, Tzischinsky O. Lifestyle Changes, Emotional Eating, Gender, and Stress during COVID-19 Lockdown. Nutrients. 2022;14(18):3868. doi: 10.3390/nu14183868.
3.
Alon-Tirosh M, Hadar-Shoval D, Asraf K, Tannous-Haddad L, Tzischinsky O. The Association between Lifestyle Changes and Psychological Distress during COVID-19 Lockdown: The Moderating Role of COVID-Related Stressors. Int J Environ Res Public Health. 2021;18(18):9695. doi: 10.3390/ijerph18189695.
4.
Khanji MY, Collett G, Godec T, Maniero C, Ng SM, Siddiqui I, et al. Improved lifestyle is associated with improved depression, anxiety and well-being over time in UK healthcare professionals during the COVID-19 pandemic: insights from the CoPE-HCP cohort study. Gen Psychiatr. 2023;36(1):e100908. doi: 10.1136/gpsych-2022-100908.
5.
Siddiqui I, Gupta J, Collett G, McIntosh I, Komodromos C, Godec T, et al. Perceived workplace support and mental health, well-being and burnout among health care professionals during the COVID-19 pandemic: a cohort analysis. CMAJ Open. 2023;11(1):E191–E200. doi: 10.9778/cmajo.20220191.
6.
Shenkman R, Diewald L, Murray MB, Oliver TL. Unveiling Lived Experiences: Exploring the Health and Lifestyle Effects of COVID-19 on Healthcare Workers. Nutrients. 2023;15(23):4857. doi: 10.3390/nu15234857.
7.
Hannemann J, Abdalrahman A, Erim Y, Morawa E, Jerg-Bretzke L, Beschoner P, et al. The impact of the COVID-19 pandemic on the mental health of medical staff considering the interplay of pandemic burden and psychosocial resources-A rapid systematic review. PLoS One. 2022;17(2):e0264290. doi: 10.1371/journal.pone.0264290.
8.
Fouad MM, Zawilla NH, Maged LA. Work performance among healthcare workers with post COVID-19 syndrome and its relation to antibody response. Infection. 2023;51(4):839–849. doi: 10.1007/s15010-022-01942-4.
9.
Strahm C, Seneghini M, Güsewell S, Egger T, Leal-Neto O, Brucher A, et al. Symptoms Compatible With Long Coronavirus Disease (COVID) in Healthcare Workers With and Without Severe Acute Respiratory Syndrome Coronavirus 2 (SARS-CoV-2) Infection-Results of a Prospective Multicenter Cohort. Clin Infect Dis. 2022;75(1):e1011–e1019. doi: 10.1093/cid/ciac054.
10.
GBD 2021 Demographics Collaborators. Global age-sex-specific mortality, life expectancy, and population estimates in 204 countries and territories and 811 subnational locations, 1950–2021, and the impact of the COVID-19 pandemic: a comprehensive demographic analysis for the Global Burden of Disease Study 2021. Lancet. 2024;403(10440):1989–2056. doi: 10.1016/S0140-6736(24)00476-8.
11.
Andrade C. The P Value and Statistical Significance: Misunderstandings, Explanations, Challenges, and Alternatives. Indian J Psychol Med. 2019;41(3):210–215. doi: 10.4103/IJPSYM.IJPSYM_193_19.
12.
Jung SH. Stratified Fisher’s exact test and its sample size calculation. Biom J. 2014;56(1):129–140. doi: 10.1002/bimj.201300048.
13.
Stefanatou P, Xenaki LA, Karagiorgas I, Ntigrintaki AA, Giannouli E, Malogiannis IA, et al. Fear of COVID-19 Impact on Professional Quality of Life among Mental Health Workers. Int J Environ Res Public Health. 2022;19(16):9949. doi: 10.3390/ijerph19169949.
14.
Mulhem E, Zeman LL, Childers K, Roy S, Homayouni R. Association of health behaviors with healthcare workers’ physical and psychological well-being: Learning from the COVID-19 pandemic. PLoS One. 2025;20(10):e0334752. doi: 10.1371/journal.pone.0334752.
15.
Greenberg N, Weston D, Hall C, Caulfield T, Williamson V, Fong K. Mental health of staff working in intensive care during Covid-19. Occup Med (Lond). 2021;71(2):62–67. doi: 10.1093/occmed/kqaa220.
16.
Pappa S, Ntella V, Giannakas T, Giannakoulis VG, Papoutsi E, Katsaounou P. Prevalence of depression, anxiety, and insomnia among healthcare workers during the COVID-19 pandemic: A systematic review and meta-analysis. Brain Behav Immun. 2020;88:901–907. doi: 10.1016/j.bbi.2020.05.026.
17.
Torales J, O’Higgins M, Castaldelli-Maia JM, Ventriglio A. The outbreak of COVID-19 coronavirus and its impact on global mental health. Int J Soc Psychiatry. 2020;66(4):317–320. doi: 10.1177/0020764020915212.
18.
Riedel B, Horen SR, Reynolds A, Hamidian Jahromi A. Mental Health Disorders in Nurses During the COVID-19 Pandemic: Implications and Coping Strategies. Front Public Health. 2021;9:707358. doi: 10.3389/fpubh.2021.707358.
19.
Kızılkaya S, Çağatay A. Behind COVID-19 pandemic backstage: anxiety and healthcare workers. Cir Cir. 2023;91(2):247–252. doi: 10.24875/CIRU.22000418.
20.
Gozpinar N, Cakiroglu S, Zorlu A, Yıldırım Budak B, Gormez V. Videoconference anxiety: Conceptualization, scale development, and preliminary validation. Bull Menninger Clin. 2022;86(3):223–248. doi: 10.1521/bumc.2022.86.3.223.