Bieżący numer
Artykuły zaakceptowane
O czasopiśmie
Rada Naukowa
Kolegium Redakcyjne
Polityka prawno-archiwizacyjna
Kodeks etyki publikacyjnej
Wydawca
Informacja o przetwarzaniu danych osobowych w ramach plików cookies oraz subskrypcji newslettera
Archiwum
Dla autorów
Dla recenzentów
Kontakt
Recenzenci
Recenzenci rocznika 2025
Recenzenci rocznika 2024
Recenzenci rocznika 2023
Recenzenci rocznika 2022
Recenzenci rocznika 2021
Recenzenci rocznika 2020
Recenzenci rocznika 2019
Recenzenci rocznika 2018
Recenzenci rocznika 2017
Recenzenci rocznika 2016
Recenzenci rocznika 2015
Recenzenci rocznika 2014
Recenzenci rocznika 2013
Recenzenci rocznika 2012
Polecamy
Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach
Sklep Wydawnictw SUM
Biblioteka Główna SUM
Polityka prywatności
Deklaracja dostępności
Recenzenci
Recenzenci rocznika 2025
Recenzenci rocznika 2024
Recenzenci rocznika 2023
Recenzenci rocznika 2022
Recenzenci rocznika 2021
Recenzenci rocznika 2020
Recenzenci rocznika 2019
Recenzenci rocznika 2018
Recenzenci rocznika 2017
Recenzenci rocznika 2016
Recenzenci rocznika 2015
Recenzenci rocznika 2014
Recenzenci rocznika 2013
Recenzenci rocznika 2012
Nowoczesne metody zamykania połączeń ustno-zatokowych – przegląd piśmiennictwa
1
Department of Dental Surgery, Faculty of Medical Sciences in Zabrze, Medical University of Silesia, Katowice, Poland
2
Department of Periodontal Diseases and Oral Mucosa Diseases, Faculty of Medical Sciences in Zabrze, Medical University of Silesia, Katowice, Poland
Autor do korespondencji
Agnieszka Balicz
Katedra i Zakład Chirurgii Stomatologicznej, Wydział Nauk Medycznych w Zabrzu ŚUM, pl. Akademicki 17, 41-902 Bytom
Katedra i Zakład Chirurgii Stomatologicznej, Wydział Nauk Medycznych w Zabrzu ŚUM, pl. Akademicki 17, 41-902 Bytom
Ann. Acad. Med. Siles. 2026;80:203-211
SŁOWA KLUCZOWE
połączenie ustno-zatokoweprzetoka ustno-zatokowafibryna bogatopłytkowaskoncentrowane czynniki wzrostubiomateriałystomatologia regeneracyjnazatoka szczękowachirurgia stomatologiczna
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Wstęp:
Połączenie ustno-zatokowe (oroantral communication – OAC) oraz przetoka ustno-zatokowa (oroantral fistula – OAF) to częste powikłania po ekstrakcji zębów bocznych szczęki. Chociaż klasyczne techniki płatowe pozostają skuteczne, wiążą się z licznymi powikłaniami pooperacyjnymi, takimi jak silne dolegliwości bólowe, znaczny obrzęk, zmiany anatomiczne tkanek miękkich, oraz ograniczeniami u pacjentów wymagających przyszłej rehabilitacji implantoprotetycznej. Jako potencjalną alternatywę terapeutyczną wskazuje się nowatorskie metody regeneracyjne oparte na biomateriałach. Celem pracy jest krytyczna ocena skuteczności klinicznej, bezpieczeństwa oraz wskazań do stosowania nowoczesnych technik regeneracyjnych i biomateriałów w zamykaniu OAC i OAF.
Metody:
Przeprowadzono systematyczne przeszukiwanie baz PubMed/MEDLINE, Scopus oraz Embase w celu identyfikacji badań klinicznych z udziałem pacjentów, opublikowanych w latach 2000–2025. Do analizy włączono randomizowane badania kontrolowane, nierandomizowane badania kliniczne, badania kohortowe oraz serie przypadków (≥5 pacjentów), oceniające metody zamykania OAC i OAF z wykorzystaniem technik regeneracyjnych lub biomateriałów. Ze względu na heterogeniczność badań zastosowano syntezę jakościową.
Wyniki:
Autologiczne preparaty krwiopochodne, w szczególności fibryna bogatopłytkowa oraz skoncentrowane czynniki wzrostu, wykazywały wysoką skuteczność zamknięcia (90–100%) w przypadku małych i średnich ubytków (≤5 mm), przy jednoczesnym zmniejszeniu bólu pooperacyjnego i poprawie procesu gojenia. Biomateriały heterogenne i syntetyczne umożliwiały jednoczesne zamknięcie ubytku oraz regenerację tkanki kostnej, natomiast techniki łączone były najbardziej odpowiednie w przypadku większych ubytków lub planowanej rehabilitacji implantoprotetycznej.
Wnioski:
Techniki regeneracyjne i oparte na biomateriałach to skuteczne uzupełnienie lub alternatywa dla klasycznych technik płatowych w wybranych przypadkach klinicznych. Jednak jakość dowodów naukowych pozostaje ograniczona, co podkreśla konieczność prowadzenia standaryzowanych, kontrolowanych badań klinicznych.
Połączenie ustno-zatokowe (oroantral communication – OAC) oraz przetoka ustno-zatokowa (oroantral fistula – OAF) to częste powikłania po ekstrakcji zębów bocznych szczęki. Chociaż klasyczne techniki płatowe pozostają skuteczne, wiążą się z licznymi powikłaniami pooperacyjnymi, takimi jak silne dolegliwości bólowe, znaczny obrzęk, zmiany anatomiczne tkanek miękkich, oraz ograniczeniami u pacjentów wymagających przyszłej rehabilitacji implantoprotetycznej. Jako potencjalną alternatywę terapeutyczną wskazuje się nowatorskie metody regeneracyjne oparte na biomateriałach. Celem pracy jest krytyczna ocena skuteczności klinicznej, bezpieczeństwa oraz wskazań do stosowania nowoczesnych technik regeneracyjnych i biomateriałów w zamykaniu OAC i OAF.
Metody:
Przeprowadzono systematyczne przeszukiwanie baz PubMed/MEDLINE, Scopus oraz Embase w celu identyfikacji badań klinicznych z udziałem pacjentów, opublikowanych w latach 2000–2025. Do analizy włączono randomizowane badania kontrolowane, nierandomizowane badania kliniczne, badania kohortowe oraz serie przypadków (≥5 pacjentów), oceniające metody zamykania OAC i OAF z wykorzystaniem technik regeneracyjnych lub biomateriałów. Ze względu na heterogeniczność badań zastosowano syntezę jakościową.
Wyniki:
Autologiczne preparaty krwiopochodne, w szczególności fibryna bogatopłytkowa oraz skoncentrowane czynniki wzrostu, wykazywały wysoką skuteczność zamknięcia (90–100%) w przypadku małych i średnich ubytków (≤5 mm), przy jednoczesnym zmniejszeniu bólu pooperacyjnego i poprawie procesu gojenia. Biomateriały heterogenne i syntetyczne umożliwiały jednoczesne zamknięcie ubytku oraz regenerację tkanki kostnej, natomiast techniki łączone były najbardziej odpowiednie w przypadku większych ubytków lub planowanej rehabilitacji implantoprotetycznej.
Wnioski:
Techniki regeneracyjne i oparte na biomateriałach to skuteczne uzupełnienie lub alternatywa dla klasycznych technik płatowych w wybranych przypadkach klinicznych. Jednak jakość dowodów naukowych pozostaje ograniczona, co podkreśla konieczność prowadzenia standaryzowanych, kontrolowanych badań klinicznych.
DODATKOWE INFORMACJE
Oświadczenie o wykorzystaniu narzędzi AI: Do korekty języka wykorzystano narzędzie Grammarly AI.
REFERENCJE (37)
1.
Shahrour R, Shah P, Withana T, Jung J, Syed AZ. Oroantral communication, its causes, complications, treatments and radiographic features: A pictorial review. Imaging Sci Dent. 2021;51(3):307–311. doi: 10.5624/isd.20210035.
2.
Franco-Carro B, Barona-Dorado C, Martínez-González MJ, Rubio-Alonso LJ, Martínez-González JM. Meta-analytic study on the frequency and treatment of oral antral communications. Med Oral Patol Oral Cir Bucal. 2011;16(5):e682–e687. doi: 10.4317/medoral.17058.
3.
Cho S, Ha SH. Functional rehabilitation with anatomic reconstruction of oroantral fistula with lateral approach of sinus elevation surgery. J Craniofac Surg. 2025;36:ePub ahead of print. doi: 10.1097/SCS.0000000000011386.
4.
Abuabara A, Cortez AL, Passeri LA, de Moraes M, Moreira RW. Evaluation of different treatments for oroantral/oronasal communications: experience of 112 cases. Int J Oral Maxillofac Surg. 2006;35(2):155–158. doi: 10.1016/j.ijom.2005.04.024.
5.
Adamska P, Kaczoruk-Wieremczuk M, Pylińska-Dąbrowska D, Stasiak M, Bartmański M, Zedler A, et al. Treatment of oroantral communication and fistulas with the use of blood-derived platelet-rich preparations rich in growth factors: a systematic review. Int J Mol Sci. 2024;25(21):11507. doi: 10.3390/ijms252111507.
6.
Jurásek A, Farkas N, Frank D, Kolarovszki B, Sándor B, Radácsi A, et al. Evaluation of clinical and radiographic warning signs for prediction of oroantral communication following tooth extractions. Clin Oral Investig. 2024;28(11):609. doi: 10.1007/s00784-024-06000-x.
7.
Kaba YN, Soylu E, Demirbas AE, Kilavuz MS. Is an attachable oral wound dressing effective at closing an acute oroantral communication? J Oral Maxillofac Surg. 2023;81(12):1557–1568. doi: 10.1016/j.joms.2023.09.006.
8.
Belmehdi A, El Harti K. Management of oroantral communication using buccal advanced flap. Pan Afr Med J. 2019;34:69. doi: 10.11604/pamj.2019.34.69.19959.
9.
Yalçın S, Oncü B, Emes Y, Atalay B, Aktaş I. Surgical treatment of oroantral fistulas: a clinical study of 23 cases. J Oral Maxillofac Surg. 2011;69(2):333–339. doi: 10.1016/j.joms.2010.02.061.
10.
Horowitz G, Koren I, Carmel NN, Balaban S, Abu-Ghanem S, Fliss DM, et al. One-stage combined endoscopic and per-oral buccal fat pad approach for large oro-antral-fistula closure with secondary chronic maxillary sinusitis. Eur Arch Otorhinolaryngol. 2016;273(4):905–909. doi: 10.1007/s00405-015-3656-z.
11.
Jain MK, Ramesh C, Sankar K, Lokesh Babu KT. Pedicled buccal fat pad in the management of oroantral fistula: a clinical study of 15 cases. Int J Oral Maxillofac Surg. 2012;41(8):1025–1029. doi: 10.1016/j.ijom.2012.02.014.
12.
De Biasi M, Maglione M, Angerame D. The effectiveness of surgical management of oroantral communications: a systematic review of the literature. Eur J Oral Implantol. 2014;7(4):347–357.
13.
Li Z, Chen Y, Qian J, Zhu Z, Zou D, Lyu C. Concentrated growth factors for closure of oroantral communications after tooth extraction: A randomized controlled clinical trial. Clin Oral Investig. 2025;29(12):583. doi: 10.1007/s00784-025-06650-5.
14.
Baek JH, Kim BO, Lee WP. Implant Placement after Closure of Oroantral Communication by Sinus Bone Graft Using a Collagen Barrier Membrane in the Shape of a Pouch: A Case Report and Review of the Literature. Medicina. 2021;57(6):626. doi: 10.3390/medicina57060626.
15.
Lopez MA, Passarelli PC, Netti A, Marcano E, Wychowański P, Garcia-Godoy F, et al. Closure of oroantral communications using heterologous biomaterials stabilized by porcine cortical lamina: A case series. Am J Dent. 2024;37(SIA):33A–36A.
16.
Visscher SH, Van Minnen B, Bos RR. Feasibility of conical biodegradable polyurethane foam for closure of oroantral communications. J Oral Maxillofac Surg. 2011;69(2):390–395. doi: 10.1016/j.joms.2010.05.014.
17.
Visscher SH, van Roon MR, Sluiter WJ, van Minnen B, Bos RR. Retrospective study on the treatment outcome of surgical closure of oroantral communications. J Oral Maxillofac Surg. 2011;69(12):2956–2961. doi: 10.1016/j.joms.2011.02.102.
18.
Helal MH, Ali AN, Ghoraba SF, Aboushelib MN. Prefabricated CAD-CAM scaffolds for management of oro-antral communication: A case report and histological analysis. Clin Implant Dent Relat Res. 2024;26(2):258–265. doi: 10.1111/cid.13300.
19.
Page MJ, McKenzie JE, Bossuyt PM, Boutron I, Hoffmann TC, Mulrow CD, et al. The PRISMA 2020 statement: an updated guideline for reporting systematic reviews. BMJ. 2021;372:n71. doi: 10.1136/bmj.n71.
20.
Elgabarty AT, Elmahallawy AS, Ibraheam AA, Oraby MS. Closure of oroantral fistula using platelet rich fibrin with endoscopic middle meatal antrostomy. BMC Oral Health. 2024;24(1):698. doi: 10.1186/s12903-024-04409-0.
21.
Bilginaylar K. Comparison of the clinical outcomes of buccal advancement flap versus platelet-rich fibrin application for the immediate closure of acute oroantral communications. J Craniofac Surg. 2019;30(1):e45–e49. doi: 10.1097/SCS.0000000000004958.
22.
Bilginaylar K. The Use of Platelet-Rich Fibrin for Immediate Closure of Acute Oroantral Communications: An Alternative Approach. J Oral Maxillofac Surg. 2018;76(2):278–286. doi: 10.1016/j.joms.2017.07.168.
23.
Lin J, Liu J, Liu Z, Fu W, Cai H. Effect of concentrated growth factor on wound healing, side effects, and postoperative complications following third molar surgery. J Stomatol Oral Maxillofac Surg. 2025;126(1):102031. doi: 10.1016/j.jormas.2024.102031.
24.
Bereczki-Temistocle DL, Gurzu S, Jung I, Cosarca A, Beresescu G, Golu V, et al. Selecting the best surgical treatment methods in oro-antral communications. Int J Environ Res Public Health. 2022;19(21):14543. doi: 10.3390/ijerph192114543.
25.
Mangano F, Zecca P, Pozzi-Taubert S, Macchi A, Ricci M, Luongo G, et al. Maxillary sinus augmentation using computer-aided design/computer-aided manufacturing (CAD/CAM) technology. Int J Med Robot. 2013; 9(3):331–338. doi: 10.1002/rcs.1460.
26.
Kitagawa Y, Sano K, Nakamura M, Ogasawara T. Use of third molar transplantation for closure of the oroantral communication after tooth extraction: a report of 2 cases. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Endod. 2003;95(4):409–415. doi: 10.1067/moe.2003.122.
27.
von Arx T, von Arx J, Bornstein MM. Outcome of first-time surgical closures of oroantral communications due to tooth extractions. A retrospective analysis of 162 cases. Swiss Dent J. 2020;130(12):972–982. doi: 10.61872/sdj-2020-12-702.
28.
Abdel-Aziz M, Fawaz M, Kamel M, Kamel A, Aljeraisi T. Closure of oroantral fistula with buccal fat pad flap and endoscopic drainage of the maxillary sinus. J Craniofac Surg. 2018;29(8):2153–2155. doi: 10.1097/SCS.0000000000004709.
29.
Waldrop TC, Semba SE. Closure of oroantral communication using guided tissue regeneration and an absorbable gelatin membrane. J Periodontol. 1993;64(11):1061–1066. doi: 10.1902/jop.1993.64.11.1061.
30.
Passarelli PC, Lopez MA, Netti A, Marcano E, Wychowański P, Starzyńska A, et al. Closure of small oroantral communications using heterologous biomaterials: A case series. Am J Dent. 2024;37(SIA):29A–32A.
31.
Hunger S, Krennmair S, Krennmair G, Otto S, Postl L, Nadalini DM. Platelet-rich fibrin vs. buccal advancement flap for closure of oroantral communications: a prospective clinical study. Clin Oral Investig. 2023;27(6):2713–2724. doi: 10.1007/s00784-022-04846-7.
32.
Blal K, Alterman M, Abu Tair J. A pedicled palatal periosteal flap for the closure of oro-antral fistula. Int J Oral Maxillofac Surg. 2020;49(8):1087–1091. doi: 10.1016/j.ijom.2020.01.014.
33.
Demetoglu U, Ocak H, Bilge S. Closure of Oroantral Communication With Plasma-Rich Fibrin Membrane. J Craniofac Surg. 2018;29(4):e367–e370. doi: 10.1097/SCS.0000000000004360.
34.
Wróbel P, Piecuch A, Bąk M, Krynicki P, Adamczyk J, Mojżesz P, et al. Evaluation of the Effectiveness of the Socket Preservation Technique Using Allogeneic and Xenogeneic Materials-A Preliminary Study. J Funct Biomater. 2025;16(6):192. doi: 10.3390/jfb16060192.
35.
Śmieszek-Wilczewska J, Balicz A, Morawiec T, Al-Maawi S, Heselich A, Sader R, et al. Effectiveness of Oroantral Communication Closure Using Solid Platelet-Rich Fibrin Compared to a Conventional Treatment Approach: A Randomized Clinical Trial. J Oral Implantol. 2024;50(1):3–8. doi: 10.1563/aaid-joi-D-23-00108.
36.
Wychowański P, Starzyńska A, Osiak M, Kowalski J, Jereczek-Fossa BA, Seklecka B, et al. The Anatomical Conditions of the Alveolar Process of the Anterior Maxilla in Terms of Immediate Implantation-Radiological Retrospective Case Series Study. J Clin Med. 2021;10(8):1688. doi: 10.3390/jcm10081688.
37.
Wójcik S, Mocny-Pachońska K, Bisch-Wójcik S, Balicz A, Morawiec T. Perioperative Management of Dental Surgery Patients Chronically Taking Antithrombotic Medications. Int J Environ Res Public Health. 2022; 19(23):16151. doi: 10.3390/ijerph192316151.
Udostępnij
ARTYKUŁ POWIĄZANY
| eISSN: | 1734-025X |
Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach, jako Operator Serwisu annales.sum.edu.pl, przetwarza dane osobowe zbierane podczas odwiedzania Serwisu. Realizacja funkcji pozyskiwania informacji o Użytkownikach i ich zachowaniu odbywa się poprzez dobrowolnie wprowadzone w formularzach informacje, zapisywanie w urządzeniach końcowych plików cookies (tzw. ciasteczka), a także poprzez gromadzenie logów serwera www, będącego w posiadaniu Operatora Serwisu. Dane, w tym pliki cookies, wykorzystywane są w celu realizacji usług zgodnie z Polityką prywatności.
Możesz wyrazić zgodę na przetwarzanie danych w tych celach, odmówić zgody lub uzyskać dostęp do bardziej szczegółowych informacji.
Możesz wyrazić zgodę na przetwarzanie danych w tych celach, odmówić zgody lub uzyskać dostęp do bardziej szczegółowych informacji.
