Kompleksowy przegląd otyłości pediatrycznej: przyczyny, konsekwencje oraz wieloskładnikowe podejścia terapeutyczne
Więcej
Ukryj
1
Szpital Wolski im. dr Anny Gostyńskiej Sp. z o.o., Warszawa, Polska / Dr. Anna Gostyńska Wolski Hospital, Warsaw, Poland
2
Warszawski Szpital Południowy Sp. z o.o., Polska / Warsaw Southern Hospital, Warsaw, Poland
3
Szpital Praski p.w. Przemienienia Pańskiego Sp. z o.o., Warszawa, Polska / Praski Hospital of the Transfiguration of Our Lord, Warsaw, Poland
Autor do korespondencji
Aleksandra Zagórska
Szpital Wolski im. dr Anny Gostyńskiej, ul. Marcina Kasprzaka 17, 01-211 Warszawa
Ann. Acad. Med. Siles. 2026;80:291-296
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Otyłość wieku rozwojowego stała się jednym z najpoważniejszych wyzwań zdrowia publicznego XXI wieku, niosąc istotne konsekwencje zarówno dla zdrowia fizycznego, jak i psychicznego. W niniejszej pracy przeglądowej przedstawiono aktualny stan wiedzy dotyczący wieloczynnikowej etiologii, następstw zdrowotnych oraz strategii leczenia otyłości u dzieci i młodzieży. Rozwój otyłości we wczesnym okresie życia jest wynikiem złożonych interakcji pomiędzy czynnikami genetycznymi, epigenetycznymi, środowiskowymi, behawioralnymi i społeczno-ekonomicznymi. Do głównych czynników sprzyjających temu schorzeniu należą nieprawidłowe nawyki żywieniowe, niewystarczająca aktywność fizyczna, czynniki matczyne i prenatalne oraz uwarunkowania psychospołeczne. Konsekwencje otyłości wieku rozwojowego wykraczają poza nadmierne nagromadzenie tkanki tłuszczowej i obejmują zaburzenia kardiometaboliczne, schorzenia układu kostno-stawowego, zaburzenia oddychania oraz problemy psychospołeczne. Skuteczne postępowanie wymaga zindywidualizowanego, wielodyscyplinarnego i skoncentrowanego na rodzinie podejścia. Dostępne dane naukowe potwierdzają skuteczność wielokomponentowych interwencji, obejmujących modyfikację sposobu żywienia, zwiększenie aktywności fizycznej oraz wsparcie behawioralne i psychologiczne, a w wybranych przypadkach również leczenie farmakologiczne lub chirurgiczne. Farmakoterapia z zastosowaniem agonistów receptora glukagonopodobnego peptydu 1, takich jak liraglutyd i semaglutyd, daje obiecujące wyniki u młodzieży z ciężką otyłością, natomiast chirurgia bariatryczna pozostaje skuteczną metodą leczenia w przypadkach opornych na postępowanie zachowawcze. Rozwijające się strategie spersonalizowanego leczenia opartego na patofizjologii choroby oraz nowe leki przeciwotyłościowe stwarzają nowe możliwości terapii celowanej. Skuteczne przeciwdziałanie otyłości wieku rozwojowego wymaga długofalowych, kompleksowych i trwałych działań angażujących system ochrony zdrowia, rodziny oraz społeczności lokalne w celu ograniczenia narastającego obciążenia związanego z tym schorzeniem.
FINANSOWANIE
Na badanie nie otrzymano żadnego dofinansowania.
KONFLIKT INTERESÓW
Autorzy deklarują brak konfliktu interesów.
Oświadczenie o wykorzystaniu narzędzi AI: Narzędzia sztucznej inteligencji zostały wykorzystane wyłącznie w celu udoskonalenia języka; wszelkie treści i interpretacje są oryginalnymi dziełami autorów.
REFERENCJE (19)
1.
Taghizadeh S, Farhangi MA. The effectiveness of pediatric obesity prevention policies: a comprehensive systematic review and dose-response meta-analysis of controlled clinical trials. J Transl Med. 2020;18(1):480. doi: 10.1186/s12967-020-02640-1.
2.
Jebeile H, Kelly AS, O’Malley G, Baur LA. Obesity in children and adolescents: epidemiology, causes, assessment, and management. Lancet Diabetes Endocrinol. 2022;10(5):351–365. doi: 10.1016/S2213-8587(22)00047-X.
3.
Nogueira-de-Almeida CA, Weffort VRS, Ued FDV, Ferraz IS, Contini AA, Martinez EZ, et al. What causes obesity in children and adolescents? J Pediatr (Rio J). 2024;100(Suppl 1):S48–S56. doi: 10.1016/j.jped.2023.09.011.
4.
Afshin A, Forouzanfar MH, Reitsma MB, Sur P, Estep K, Lee A, et al. Health effects of overweight and obesity in 195 countries over 25 years. N Engl J Med. 2017;377(1):13–27. doi: 10.1056/NEJMoa1614362.
8.
Childhood obesity: five facts about the WHO European Region. World Health Organization, 3 March 2023 [online]
https://www.who.int/europe/new... [accessed on 30 October 2025].
9.
Brief review of results from round 6 of COSI (WHO European Childhood Obesity Surveillance Initiative) 2022–2024. World Health Organization, 27 November 2024 [online]
https://www.who.int/europe/pub... [accessed on 30 October 2025].
10.
Dzielska A, Woynarowska M. Psychosocial predictors of body weight congruence in adolescents aged 15 and 17 years in Poland: Findings from the Health Behaviour in School-aged Children (HBSC) study. Int J Environ Res Public Health. 2022;19(4):2342. doi: 10.3390/ijerph19042342.
11.
La Fauci G, Montalti M, Di Valerio Z, Gori D, Salomoni MG, Salussolia A, et al. Obesity and COVID-19 in Children and Adolescents: Reciprocal Detrimental Influence–Systematic Literature Review and Meta-Analysis. Int J Environ Res Public Health. 2022;19(13):7603. doi: 10.3390/ijerph19137603.
12.
Ball GDC, Merdad R, Birken CS, Cohen TR, Goodman B, Hadjiyannakis S, et al. Managing obesity in children: a clinical practice guideline. CMAJ 2025;197(14):E372–E389. doi: 10.1503/cmaj.241456.
13.
Fournier E, Moore H, Alghamdi ZS, Thivel D. Low-Carbohydrate Diets for the Management of Pediatric Obesity: A Systematic Review and Meta-analysis. Nutr Rev. 2026;84(2):267–303. doi: 10.1093/nutrit/nuaf029.
14.
Lister NB, Baur LA, Felix JF, Hill AJ, Marcus C, Reinehr T, et al. Child and adolescent obesity. Nat Rev Dis Primers. 2023;9(1):24. doi: 10.1038/s41572-023-00435-4.
15.
Liu L, Shi H, Shi Y, Wang A, Guo N, Tao H, et al. Comparative Efficacy and Safety of Glucagon-like Peptide-1 Receptor Agonists in Children and Adolescents with Obesity or Overweight: A Systematic Review and Network Meta-Analysis. Pharmaceuticals. 2024;17(7):828. doi: 10.3390/ph17070828.
16.
Danne T, Biester T, Kapitzke K, Jacobsen SH, Jacobsen LV, Petri KCC, et al. Liraglutide in an Adolescent Population with Obesity: A Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled 5-Week Trial to Assess Safety, Tolerability, and Pharmacokinetics of Liraglutide in Adolescents Aged 12-17 Years. J Pediatr. 2017;181:146–153.e3. doi: 10.1016/j.jpeds.2016.10.076.
17.
Weghuber D, Barrett T, Barrientos-Pérez M, Gies I, Hesse D, Jeppesen OK, et al. Once-Weekly Semaglutide in Adolescents with Obesity. N Engl J Med. 2022;387(24):2245–2257. doi: 10.1056/NEJMoa2208601.
18.
Kelly AS, Armstrong SC, Michalsky MP, Fox CK. Obesity in Adolescents: A Review. JAMA 2024;332(9):738–748. doi: 10.1001/jama.2024.11809.
19.
Torbahn G, Lischka J, Brown T, Ells LJ, Kelly AS, Wabitsch M, et al. Anti-Obesity Medication in the Management of Children and Adolescents With Obesity: Recent Developments and Research Gaps. Clin Endocrinol (Oxf). 2025;102(1):51–61. doi: 10.1111/cen.15133.