Choroby współistniejące z astmą i przewlekłą obturacyjną chorobą płuc w populacji dorosłych mieszkańców województwa śląskiego
Ewa Niewiadomska 1  
,   Małgorzata Kowalska 2  
,   Jan Zejda 2  
 
Więcej
Ukryj
1
Zakład Biostatystyki, Wydział Zdrowia Publicznego w Bytomiu, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach
2
Katedra i Zakład Epidemiologii, Wydział Lekarski w Katowicach, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach
AUTOR DO KORESPONDENCJI
Ewa Niewiadomska   

Zakład Biostatystyki, Wydział Zdrowia Publicznego w Bytomiu, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach, ul. Piekarska 18, 41-902 Bytom
 
Ann. Acad. Med. Siles. 2019;73:96–106
 
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Wstęp:
Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) i astma to przewlekłe choroby układu oddechowego, których częstość występowania rośnie. Wraz z wiekiem może dojść do nakładania się obydwu chorób (asthma-COPD overlap syndrome – ACOS). Brak stosownych danych w Polsce uzasadnia badanie sytuacji epidemiologicznej w tym zakresie. Celem pracy była ocena częstości występowania chorób współtowarzyszących astmie i POChP oraz oszacowanie możliwości nakładania się obydwu chorób w woj. śląskim wraz z oceną kosztów leczenia szpitalnego w ramach środków Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ).

Materiał i metody:
W badaniu przeanalizowano wtórne dane epidemiologiczne dotyczące rejestrowanych przez NFZ świadczeń medycznych w woj. śląskim w latach 2006–2010. Oceniono czasowe zróżnicowanie standaryzowanych współczynników opisujących liczbę nowych zachorowań na POChP oraz astmę wśród osób dorosłych (wiek ≥ 19 lat) oraz przeanalizowano strukturę chorób współistniejących.

Wyniki:
Liczba nowych zachorowań na astmę i POChP utrzymywała się na wysokim poziomie, odpowiednio od 392,3 (2008 r.) do 469,6 (2007 r.)/100 000 i od 470,7 (2010 r.) do 656,9 (2007 r.)/100 000 dorosłych mieszkańców. Spośród chorób współistniejących dominowały choroby układu sercowo-naczyniowego, przewlekłe i infekcyjne choroby układu oddechowego oraz choroby metaboliczne. Astma i POChP częściej współwystępowały u osób starszych, co zostało potwierdzone u 5% chorych. Średni jednostkowy koszt leczenia szpitalnego astmy i POChP wynosił odpowiednio 2533,63 PLN i 2013,15 PLN.

Wnioski:
Liczba pierwszorazowych hospitalizacji z powodu POChP jest 2-krotnie większa niż z powodu astmy. Hospitalizacja pacjentów wiąże się z koniecznością leczenia chorób współistniejących, najczęściej chorób sercowo-naczyniowych. Zespół ACOS dotyczył 5% chorych. Chociaż jednostkowy koszt leczenia pacjenta z astmą jest większy niż chorego z POChP, to mniejsza liczba hospitalizowanych przekłada się na 2-krotnie mniejszy roczny koszt leczenia choroby w stosunku do kosztu leczenia POChP.

 
REFERENCJE (43)
1.
Światowa strategia rozpoznawania, leczenia i prewencji astmy (GINA). Aktualizacja 2006. Med. Prakt., wyd. spec., 1/2007.
 
2.
POChP – choroba cywilizacyjna XXI wieku. Kontrowersje i pytania. Stanowisko Komisji Chorób Układu Oddechowego Komitetu Patofizjologii Klinicznej Polskiej Akademii Nauk. Warszawa 2008.
 
3.
Fal A.M., Pawłowicz R. Astma oskrzelowa i przewlekła obturacyjna choroba płuc – podobieństwa fenotypowe. Alerg. Astma Immun. 2012; 17(1): 11–15.
 
4.
Grzelewska-Rzymowska I., Górski P. Całościowa ocena przewlekłej obturacyjnej choroby płuc według raportu GOLD 2011. Pediatr. Med. Rodz. 2013; 9(2): 135–143.
 
5.
European Lung White Book. Part C – Major respiratory diseases. Chronic obstructive pulmonary disease; Adult Asthma [online]http://www.erswhitebook.org/Ch... [Dostęp: 7.12.2017 r.].
 
6.
Płusa T. Problemy w leczeniu chorych na astmę z uwzględnieniem chorób współistniejących. Fam. Med. Primary Care Rev. 2010; 12(2): 546–550.
 
7.
Batura-Gabryel H., Kuźnar-Kamińska B. Nowe spojrzenie na przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP) – problem chorób współistniejących. Przew. Lek. 2007; 3: 98–101.
 
8.
Aryal S., Diaz-Guzman E., Mannino D.M. Epidemiology of comorbidities in chronic obstructive pulmonary disease: clusters, phenotypes and outcomes. Ital. J. Med. 2012; 6(4): 276–284.
 
9.
Sawicka A., Marcinowska-Suchowierska E. Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) w wieku podeszłym. Post. Nauk Med. 2011; 24(5): 435–439.
 
10.
Boulet L.P., Boulay M.E. Asthma-related comorbidities. Expert Rev. Respir. Med. 2011; 5(3): 377–393, doi: 10.1586/ers.11.34.
 
11.
Batura-Gabryel H. Zmniejszmy ciężar przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (cz. II). Pneumonol. Alergol. Pol. 2009; 77: 180–185.
 
12.
Brodnicka I., Nowak-Gabryel M., Gabryel M., Grabicki M. Zależność występowania chorób współistniejących z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc. (POChP) od wieku chorych i od stopnia ciężkości choroby. Now. Lek. 2010; 79(5): 362–368.
 
13.
Cavaillès A., Brinchault-Rabin G., Dixmier A., Goupil F., Gut-Gobert C., Marchand-Adam S., Meurice J.C., Morel H., Person-Tacnet C., Leroyer C., Diot P. Comorbidities of COPD. Eur. Respir. Rev. 2013; 22(130): 454–475, doi: 10.1183/09059180.00008612.
 
14.
Chatila W.M., Thomashow B.M., Minai O.A., Criner G.J., Make B.J. Comorbidities in chronic obstructive pulmonary disease. Proc. Am. Thorac. Soc. 2008; 5(4): 549–555, doi: 10.1513/pats.200709-148ET.
 
15.
Patel A.R., Hurst J.R. Extrapulmonary comorbidities in chronic obstructive pulmonary disease: state of the art. Expert Rev. Respir. Med. 2011; 5(5): 647–662, doi: 10.1586/ers.11.62.
 
16.
Kroczyńska-Bednarek J., Górski P., Grzelewska-Rzymowska I. Zespół nakładania astmy i przewlekłej obturacyjnej choroby płuc. Pediatr. Med. Rodz. 2011; 7(2): 136–143.
 
17.
Cazzola M., Segreti A., Calzetta L., Rogliani P. Comorbidities of asthma: current knowledge and future research needs. Curr. Opin. Pulm. Med. 2013; 19(1): 36–41, doi: 10.1097/MCP.0b013e32835b113a.
 
18.
Steppuhn H., Langen U., Scheidt-Nave C., Keil T. Major comorbid conditionsin asthma and association with asthma-related hospitalizations and emergency department admissions in adults: results from the German National Health Telephone Interview Survey (GEDA) 2010. BMC Pulm. Med. 2013; 13: 46, doi: 10.1186/1471-2466-13-46.
 
19.
Zhang T., Carleton B.C., Prosser R.J., Smith A.M. The added burden of comorbidity in patients with asthma. J. Asthma 2009; 46(10): 1021–1026, doi: 3109/02770900903350473.
 
20.
Gershon A.S., Wang C., Guan J., To T. Burden of comorbidity in individuals with asthma. Thorax 2010; 65(7): 612–618, doi: 10.1136/thx.2009.131078.
 
21.
Ciebiada M., Barylski M., Górska-Ciebiada M. Astma oskrzelowa u osób w podeszłym wieku. Geriatria 2010; 4(1): 43–50.
 
22.
Postma D.S., Rabe K.F. The Asthma–COPD Overlap Syndrome N. Engl. J. Med. 2015; 373(13): 1241–1249, doi: 10.1056/NEJMra1411863.
 
23.
Global Initiative for Asthma. 2015 Asthma, COPD and Asthma-COPD Overlap Syndrome (ACOS) [online] http://ginasthma.org/asthma-co... [Dostęp: 7.12.2017 r.].
 
24.
Silva G.E., Sherrill D.L., Guerra S., Barbee R.A. Asthma as a risk factor for COPD in a longitudinal study. Chest 2004; 126(1): 59–65.
 
25.
Niewiadomska E., Kowalska M. Sytuacja epidemiologiczna astmy oskrzelowej u osób dorosłych w województwie śląskim na podstawie wtórnych danych epidemiologicznych. Med. Pr. 2017; 68(4): 479–489, doi: 10.13075/mp.5893.00521.
 
26.
Niewiadomska E., Kowalska M. Chronic obstructive pulmonary disease (COPD) – epidemiology in Silesian voivodeship. Przegl. Epidemiol. 2017; 71(2): 237–250.
 
27.
Zejda J., Brożek G. Chronic obstructive pulmonary disease in Poland – a need for population-based epidemiological studies. Pneumonol. Alergol. Pol. 2016; 84: 203–204.
 
28.
Narodowy Fundusz Zdrowia. Analiza przekrojowa [online] https://prog.nfz.gov.pl/app-jg... [Dostęp: 7.12.2017 r.].
 
29.
Miller J., Edwards L.D., Agustı A., Bakke P., Calverley P.M., Celli B., Coxson H.O., Crim C., Lomas D.A., Miller B.E., Rennard S. i wsp. Comorbidity, systemic inflammation and outcomes in the ECLIPSE cohort. Respir. Med. 2013; 107(9): 1376–1384, doi: 10.1016/j.rmed.2013.05.001.
 
30.
Mannino D.M., Thorn D., Swensen A., Holguin F. Prevalence and outcomes of diabetes, hypertension and cardiovascular disease in COPD. Eur. Respir. J. 2008; 32(4): 962–969, doi: 10.1183/09031936.00012408.
 
31.
Hawkins N.M., Petrie M.C., Jhund P.S., Chalmers G.W., Dunn F.G., McMurray J.J. Heart failure and chronic obstructive pulmonary disease: diagnostic pitfalls and epidemiology. Eur. J. Heart Fail. 2009; 11(2): 130–139, doi: 1093/eurjhf/hfn013.
 
32.
Głuszek J. Zmiany kardiologiczne w przebiegu przewlekłej obturacyjnej choroby płuc. Przew. Lek. 2009; 6: 37–43.
 
33.
Gan W.Q., Man S.F., Senthilselvan A., Sin D.D. Association between chronic obstructive pulmonary disease and systemic inflammation: a systematic review and a meta-analysis. Thorax 2004; 59(7): 574–580, doi: 10.1136/thx.2003.019588.
 
34.
Anderson G.P. COPD, asthma and C-reactive protein. Eur. Respir. J. 2006; 27(5): 874–876, doi: 10.1183/09031936.06.00029306.
 
35.
Instytut Praw Pacjenta i Edukacji Zdrowotnej. Koalicja na rzecz walki z cukrzycą [online] https://ippez.prowly.com/5368-... [Dostęp: 7.12.2017 r.].
 
36.
MacIntyre N., Huang Y.C. Acute Exacerbations and Respiratory Failure in Chronic Obstructive Pulmonary Disease. Proc. Am. Thorac. Soc. 2008; 5(4): 530–535, doi: 10.1513/pats.200707-088ET.
 
37.
Lieberman D., Lieberman D., Gelfer Y., Varshavsky R., Dvoskin B., Leinonen M., Friedman M.G. Pneumonic vs Nonpneumonic Acute Exacerbations of COPD. Chest 2002; 122(4): 1264–1270.
 
38.
Zhang T., Carleton B.C., Prosser R.J., Smith A.M. The Added Burden of Comorbidity in Patients with Asthma. J. Asthma 2009; 46(10): 1021–1026, doi: 10.3109/02770900903350473.
 
39.
de Marco R., Pesce G., Marcon A., Accordini S., Antonicelli L., Bugiani M., Casali L., Ferrari M., Nicolini G., Panico M.G., Pirina P. i wsp. The coexistence of asthma and chronic obstructive pulmonary disease (COPD): prevalence and risk factors in young, middle-aged and elderly people from the general population. PLoS One 2013; 8(5): e62985, doi: 10.1371/journal.pone.0062985.
 
40.
van Boven J.F., Román-Rodríguez M., Palmer J.F., Toledo-Pons N., Cosío B.G., Soriano J.B. Comorbidome, pattern and impact of asthma-COPD overlap syndrome in real life. Chest 2016; 149(4): 1011–1020, doi: 10.1016/j. chest.2015.12.002.
 
41.
Sin D.D. Asthma-COPD Overlap Syndrome: What We Know and What We Don’t. Tuberc. Respir. Dis. (Seoul) 2017; 80(1): 11–20, doi: 10.4046/trd.2017.80.1.11.
 
42.
Grzeglewska-Rzymowska I. Zespół nakładania astma – POChP – nowy fenotyp obturacyjnej choroby płuc (część I). Alergia 2015; 1: 4–11.
 
43.
Grzeglewska-Rzymowska I. Zespół nakładania astma – POChP – nowy fenotyp obturacyjnej choroby płuc (część II). Alergia 2015; 2: 4–14.
 
eISSN:1734-025X